{"id":1535,"date":"2012-02-18T15:25:46","date_gmt":"2012-02-18T15:25:46","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=1535"},"modified":"2021-10-31T11:56:26","modified_gmt":"2021-10-31T11:56:26","slug":"ewa-jedrysik-1924-2012","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2012\/02\/18\/ewa-jedrysik-1924-2012\/","title":{"rendered":"Ewa J\u0119drysik (1924-2012)"},"content":{"rendered":"
\n

W nocy z 16 na 17 lutego 2012 \u00a0r.\u00a0 zmar\u0142a Ewa J\u0119drysik z Olkusza odznaczona Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, nadanym przez Prezydenta RP Bronis\u0142awa Komorowskiego za bezinteresown\u0105 pomoc niesion\u0105 z nara\u017ceniem \u017cycia wi\u0119\u017aniom hitlerowskiego obozu w O\u015bwi\u0119cimiu. Mia\u0142a 87 lat.<\/strong><\/p>\n

Ewa J\u0119drysik z d. Cie\u015blik urodzi\u0142a si\u0119 20 grudnia 1924 r. w Olkuszu, podczas okupacji hitlerowskiej by\u0142a pracownic\u0105 cywiln\u0105 w niemieckich zak\u0142adach Buna-Werke w Dworach i Monowicach ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia, pomaga\u0142a wi\u0119\u017aniom na terenie fabryki, dostarczaj\u0105c im paczki \u017cywno\u015bciowe, lekarstwa i listy, po wojnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c za W\u0142odzimierza J\u0119drysika z O\u015bwi\u0119cimia.<\/p>\n

\"Ewa<\/a>
Ewa Cie\u015blik (po m\u0119\u017cu J\u0119drysik)<\/figcaption><\/figure>\n

W\u0142odzimierz J\u0119drysik urodzi\u0142 si\u0119 9 czerwca 1923 r. w O\u015bwi\u0119cimiu, by\u0142 pracownikiem cywilnym w Buna-Werke, pomaga\u0142 wi\u0119\u017aniom na terenie fabryki, dostarczaj\u0105c im \u017cywno\u015b\u0107 i listy, po wojnie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Ew\u0105 Cie\u015blik z Olkusza i tam zamieszkali.<\/p>\n

W dniu 15 marca 2011 r. w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu wojewoda ma\u0142opolski Stanis\u0142aw Kracik wr\u0119czy\u0142 odznaczenia osobom, kt\u00f3re z nara\u017ceniem w\u0142asnego \u017cycia udziela\u0142y pomocy wi\u0119\u017aniom. W\u015br\u00f3d uhonorowanych by\u0142a Ewa J\u0119drysik.<\/p>\n

\"Ewa<\/a>
Ewa J\u0119drysik, fot. 15.03.2011 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Na temat Ewy J\u0119drysik i jej m\u0119\u017ca W\u0142odzimierza znajduj\u0105 si\u0119 informacje w ksi\u0105\u017cce \u201eLudzie Dobrej woli\u201d (pod redakcj\u0105 Henryka \u015awiebockiego) opublikowanej w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk niemiecki pod koniec ubieg\u0142ego roku przez Wydawnictwo Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

\"Ksi\u0105\u017cka<\/a>
Ksi\u0105\u017cka pt. "Ludzie dobrej woli" - wydanie niemieckie<\/figcaption><\/figure>\n

Ksi\u0105\u017cka przygotowana dla pani Ewy J\u0119drysik le\u017cy na moim biurku, kt\u00f3rej niestety nie zd\u0105\u017cy\u0142em Jej wr\u0119czy\u0107.<\/p>\n

Zobacz: Olkuszanin: Za ratowanie ludzkiego \u017cycia<\/a><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, 18 lutego 2012 r.<\/em><\/p>\n

\n

 <\/p>\n

Wspomnienia Ewy J\u0119drysik<\/strong><\/p>\n

W lipcu 1941 r., maj\u0105c 16 i p\u00f3\u0142 roku \u017cycia zosta\u0142am przymusowo zabrana z du\u017c\u0105 grup\u0105 dziewcz\u0105t z Olkusza i wywieziona na przymusowe roboty do Niemiec, do fabryki lnu w Konstadt (obecnie Wo\u0142czyn ko\u0142o Kluczborka). Spo\u015br\u00f3d dziewcz\u0105t zabranych z Olkusza pami\u0119tam nast\u0119puj\u0105ce nazwiska: Zofia \u0141ydka, El\u017cbieta Go\u0142awska moja kuzynka, Helena Pude\u0142ko, Wanda Rabenda, Stanis\u0142awa Babiuch i wiele innych. Wcze\u015bniej, w po\u0142owie czerwca 1941 r., zosta\u0142a aresztowana i wywieziona do Niemiec bardzo du\u017ca grupa m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn z Olkusza, jako szczeg\u00f3lnie niebezpieczni dla III Rzeszy. W\u015br\u00f3d tych wi\u0119\u017ani\u00f3w znale\u017ali si\u0119 moi kuzyni: Stanis\u0142aw Cie\u015blik i Feliks Cie\u015blik oraz m\u00f3j s\u0105siad Franciszek \u015al\u0119zak.<\/p>\n

W po\u0142owie lipca 1941 r. zmar\u0142 m\u00f3j stryj Micha\u0142 Cie\u015blik, ojciec aresztowanego Stanis\u0142awa Cie\u015blika. kt\u00f3ry mimo stara\u0144 nie zosta\u0142 zwolniony na pogrzeb ojca. W dniu 24 pa\u017adziernika 1942 r. zosta\u0142y\u015bmy z grup\u0105 dziewcz\u0105t z Konstadt przewiezione do O\u015bwi\u0119cimia jako przymusowi robotnicy do pracy przy budowie zak\u0142ad\u00f3w chemicznych IG Farbenindustrie w Dworach ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia. Pracuj\u0105c ju\u017c przy budowie zak\u0142ad\u00f3w, stara\u0142am si\u0119 dowiedzie\u0107, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 moi dwaj kuzyni Cie\u015blikowie i Stanis\u0142aw Babiuch, brat mojej kole\u017canki Stanis\u0142awy Babiuch z Olkusza. Zostali oni bowiem wcze\u015bniej ni\u017c my, dziewcz\u0119ta, przewiezieni z Hermansdorfu ko\u0142o Boles\u0142awca, gdzie pracowali przy budowie autostrady. Umieszczeni byli w lagrze nr III na Zaborzu jako wi\u0119\u017aniowie pracuj\u0105cy przy budowie Zak\u0142ad\u00f3w Chemicznych. Ob\u00f3z ten o obostrzonym rygorze by\u0142 ogrodzony podw\u00f3jnym drutem kolczastym, pomi\u0119dzy kt\u00f3rym zawsze chodzi\u0142 stra\u017cnik. Do pracy byli prowadzeni po 20 os\u00f3b, kt\u00f3rych pilnowali uzbrojeni stra\u017cnicy. Pracowali na terenie Monowic. Obok tego obozu znajdowa\u0142 si\u0119 i nasz ob\u00f3z \u201eTeichgrund Lager III\u201d oraz Ost-Lager, w kt\u00f3rym mieszka\u0142y Ukrainki. Niedaleko od Zaborza w Monowicach znajdowa\u0142 si\u0119 wojskowy ob\u00f3z jeniecki, w kt\u00f3rym przebywali Anglicy r\u00f3wnie\u017c pracuj\u0105cy przy budowie Zak\u0142ad\u00f3w Chemicznych. W Monowicach znajdowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce KL Auschwitz III-Monowitz, z kt\u00f3rego wi\u0119\u017aniowie w pasiakach byli prowadzeni pod siln\u0105 wojskow\u0105 eskort\u0105 z psami do pracy przy budowie Zak\u0142ad\u00f3w Chemicznych.<\/p>\n

Z obozu mi\u0119dzynarodowego (przebywali tam Czesi, W\u0142osi, Francuzi) ko\u0142o cmentarza \u017cydowskiego w O\u015bwi\u0119cimiu przeniesiono nas dziewcz\u0119ta do obozu na Zaborzu, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie obozu m\u0119\u017cczyzn z Olkusza, odgrodzony od niego drutami kolczastymi. Pracowa\u0142y\u015bmy w Monowicach.<\/p>\n

My dziewcz\u0119ta, jako robotnice przymusowe, mia\u0142y\u015bmy co drug\u0105 niedziel\u0119 woln\u0105 od pracy. Na ten dzie\u0144 mog\u0142y\u015bmy dosta\u0107 przepustki na wyjazd do domu, do rodziny. Przepustki otrzymywali tylko robotnicy mieszkaj\u0105cy na terenach przy\u0142\u0105czonych do III Rzeszy. Szybko nawi\u0105za\u0142y\u015bmy kontakt z rodzinami ch\u0142opc\u00f3w z Olkusza, aby nie\u015b\u0107 im pomoc. Do domu moich rodzic\u00f3w w Olkuszu przychodzi\u0142y matki, aby dor\u0119czy\u0107 mi przesy\u0142ki dla swoich syn\u00f3w, przebywaj\u0105cych w O\u015bwi\u0119cimiu, kt\u00f3re ja im dowozi\u0142am i musia\u0142am szuka\u0107 sposobu, aby im je bezpiecznie dor\u0119czy\u0107. By\u0142y to paczki \u017cywno\u015bciowe, listy, kartki na chleb, kt\u00f3ry trzeba by\u0142o wykupi\u0107 i dor\u0119czy\u0107, r\u00f3wnie\u017c lekarstwa i aparat fotograficzny dla Stanis\u0142awa Babiucha, kt\u00f3ry dostarczy\u0142a Stasia Babiuch. Poniewa\u017c stacja Olkusz by\u0142a stacj\u0105 graniczn\u0105 pomi\u0119dzy III Rzesz\u0105 a Generalnym Gubernatorstwem \u2013 \u00a0kontrole na tej stacji by\u0142y rzecz\u0105 codzienn\u0105. W zwi\u0105zku z tym przesy\u0142ki, kt\u00f3re zabiera\u0142am dla ch\u0142opc\u00f3w z Olkusza musia\u0142y by\u0107 szczeg\u00f3lnie zabezpieczone. Zawsze musia\u0142am si\u0119 liczy\u0107 z jak\u0105\u015b niespodziewan\u0105 sytuacj\u0105.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d nazwisk ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rym dostarcza\u0142am przesy\u0142ki, pami\u0119tam nast\u0119puj\u0105ce: Edward Kocjan, Kazimierz Czarnecki, Wies\u0142aw Bulwa, Stanis\u0142aw \u0141ydka, Tadeusz Najmrocki, Witold Bonecki, Stanis\u0142aw Cie\u015blik, Feliks Cie\u015blik, Franciszek \u015al\u0119zak, Stanis\u0142aw Czarnota, Marian Trzcionkowski, Franciszek Pietrzyk.<\/p>\n

Dzisiaj wiem, jakie to by\u0142o ryzyko i co za to grozi\u0142o, ale wtedy cz\u0142owiek by\u0142 m\u0142ody i ryzykowa\u0142. Pami\u0119tam, jak raz um\u00f3wiona po pracy przerzuca\u0142am paczk\u0119 przez podw\u00f3jne ogrodzenie. Paczka wpad\u0142a mi\u0119dzy podw\u00f3jny kolczasty p\u0142ot druciany, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego przechodzi\u0142 stra\u017cnik. Ch\u0142opcy umieraj\u0105c ze strachu, podwa\u017cali druty i jakim\u015b cudem j\u0105 wydostali. Innym razem jad\u0105c samochodem, kt\u00f3rym przewozi\u0142o si\u0119 materia\u0142y budowlane, pracuj\u0105cemu opodal szosy kuzynowi wyrzuci\u0142am kupiony chleb. Zobaczy\u0142 to w lusterku eskortuj\u0105cy nas Niemiec, zatrzyma\u0142 samoch\u00f3d, zabra\u0142 chleb, kaza\u0142 si\u0119 przyzna\u0107, kto to wyrzuci\u0142 i straszy\u0142, \u017ce mnie ode\u015ble do obozu KL Auschwitz. Ja p\u0142acz\u0105c, przyzna\u0142am si\u0119, \u017ce to by\u0142 chleb dla mojego g\u0142odnego brata. Na szcz\u0119\u015bcie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na krzykach i pogr\u00f3\u017ckach.<\/p>\n

Przypominaj\u0105c t\u0119 trudn\u0105 nasz\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107, \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie zapisywa\u0142am wszystkiego, co prze\u017cy\u0142am, ale i dzi\u015b jeszcze trudno mi o tym wspomina\u0107.<\/p>\n

W\u0142odzimierza J\u0119drysika pozna\u0142am w Zak\u0142adach Chemicznych w lutym 1943 r. Pracowa\u0142 w ma\u0142ej kot\u0142owni, kt\u00f3ra ogrzewa\u0142a trzy hale produkcyjne w pobli\u017cu Monowic. W jednej z tych hal pracowa\u0142am i ja, jak r\u00f3wnie\u017c oko\u0142o 50 m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy zostali przywiezieni po przeszkoleniu w Ludwigshafen w niemieckich zak\u0142adach chemicznych IG Farbenindustrie. W\u0142odzimierz J\u0119drysik r\u00f3wnie\u017c by\u0142 na przeszkoleniu w Ludwigshafen, sk\u0105d uciek\u0142 po kt\u00f3rym\u015b z ci\u0119\u017ckich alianckich nalot\u00f3w na to miasto. Dzi\u0119ki staraniom swojego ojca Tadeusza zosta\u0142 przyj\u0119ty do pracy w Zak\u0142adach Chemicznych. Przed wys\u0142aniem na szkolenie od 1941 r. pracowa\u0142 w Monowicach przy niwelowaniu i r\u00f3wnaniu terenu jako maszynista kolejki w\u0105skotorowej. Ju\u017c wtedy nawi\u0105za\u0142 kontakt z wi\u0119\u017aniami z lagru nr III, w kt\u00f3rym przebywali m\u0142odzi olkuszanie. Wiem, \u017ce im pomaga\u0142 w przesy\u0142aniu i dostarczaniu \u017cywno\u015bci i list\u00f3w, o czym do\u015b\u0107 szeroko pisze pan Kazimierz Czarnecki, jeden z wi\u0119\u017ani\u00f3w, z kt\u00f3rym i ja si\u0119 kontaktowa\u0142am pomagaj\u0105c jemu i jego kolegom utrzyma\u0107 wi\u0119zi z rodzinami w Olkuszu.<\/p>\n

Po wojnie w 1945 r. wysz\u0142am za m\u0105\u017c za W\u0142odzimierza J\u0119drysika. Zapoznaj\u0105c si\u0119 z dziejami rodziny m\u0119\u017ca, wiem, \u017ce by\u0142a to znana i zacna rodzina. M\u00f3j te\u015b\u0107 Tadeusz J\u0119drysik w sierpniu 1914 r. sk\u0142ada\u0142 przysi\u0119g\u0119 na rynku o\u015bwi\u0119cimskim z pierwszym oddzia\u0142em Legionist\u00f3w licz\u0105cym 43 m\u0142odych ludzi. Po wojnie i niewoli w Rosji wr\u00f3ci\u0142 do O\u015bwi\u0119cimia. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Wand\u0105 Grzywn\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 pi\u0119cioro dzieci.<\/p>\n

Jego syn Tadeusz w czasie okupacji wst\u0105pi\u0142 w szeregi AK. Nale\u017ca\u0142 do oddzia\u0142u partyzanckiego \u201eSosienki\u201d. Z oddzia\u0142em tym wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 i W\u0142odzimierz J\u0119drysik. Wiem, \u017ce w swoich dzia\u0142aniach wspomagali wi\u0119\u017ani\u00f3w. Moja te\u015bciowa Wanda J\u0119drysik z domu Grzywna cz\u0119sto opowiada\u0142a o strachu jaki prze\u017cywa\u0142a, staraj\u0105c si\u0119 o chleb i \u017cywno\u015b\u0107 i dostarczenie ich wi\u0119\u017aniom mi\u0119dzy innymi za po\u015brednictwem swojego syna.<\/p>\n

Tu\u017c po wyzwoleniu w styczniu 1945 r. Tadeusz \u00a0J\u0119drysik, ojciec W\u0142odzimierza, z grup\u0105 sanitarn\u0105 z O\u015bwi\u0119cimia jako pierwsi udzielali pomocy oswobodzonym wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Wanda J\u0119drysik i jej m\u0105\u017c Tadeusz J\u0119drysik s\u0105 umieszczeni w ksi\u0119dze pami\u0119ci \u201eLudzie Dobrej Woli\u201d napisanej pod red. Henryka \u015awiebockiego i wydanej w O\u015bwi\u0119cimiu w 2005 r.<\/p>\n

Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce bardzo niech\u0119tnie powracam do prze\u017cy\u0107 ze swojej m\u0142odo\u015bci. W obozie w Brzezince by\u0142am dopiero w dwadzie\u015bcia lat po wojnie, pomimo \u017ce cz\u0119sto odwiedza\u0142am rodzin\u0119 mojego m\u0119\u017ca w O\u015bwi\u0119cimiu. Drugi raz, gdy z ukochanym naszym Ojcem \u015awi\u0119tym Janem Paw\u0142em II mogli\u015bmy si\u0119 modli\u0107 na tym strasznym cmentarzysku. S\u0142owa te napisa\u0142am, aby nast\u0119pnym pokoleniom przekaza\u0107 pami\u0119\u0107 o naszej trudnej m\u0142odo\u015bci w czasach okupacji niemieckiej w latach 1939-1945, kt\u00f3r\u0105 wspominaj\u0105c – p\u0142aczemy.<\/p>\n

Ewa J\u0119drysik<\/strong> <\/em>
\nOlkusz<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W nocy z 16 na 17 lutego 2012 \u00a0r.\u00a0 zmar\u0142a Ewa J\u0119drysik z Olkusza odznaczona Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, nadanym przez Prezydenta RP Bronis\u0142awa Komorowskiego za bezinteresown\u0105 pomoc niesion\u0105 z nara\u017ceniem \u017cycia wi\u0119\u017aniom hitlerowskiego obozu w O\u015bwi\u0119cimiu. Mia\u0142a 87 lat. Ewa J\u0119drysik z d. Cie\u015blik urodzi\u0142a si\u0119 20 grudnia 1924 r. w Olkuszu, podczas …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":1536,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[67],"tags":[390,4,389,261],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik.jpg",675,949,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik-213x300.jpg",107,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik.jpg",675,949,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik.jpg",213,300,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik.jpg",675,949,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ewa-J\u0119drysik-z-d.-Cie\u015blik.jpg",675,949,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W nocy z 16 na 17 lutego 2012 \u00a0r.\u00a0 zmar\u0142a Ewa J\u0119drysik z Olkusza odznaczona Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, nadanym przez Prezydenta RP Bronis\u0142awa Komorowskiego za bezinteresown\u0105 pomoc niesion\u0105 z nara\u017ceniem \u017cycia wi\u0119\u017aniom hitlerowskiego obozu w O\u015bwi\u0119cimiu. Mia\u0142a 87 lat. Ewa J\u0119drysik z d. Cie\u015blik urodzi\u0142a si\u0119 20 grudnia 1924 r. w Olkuszu, podczas…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1535"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1535"}],"version-history":[{"count":79,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35491,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1535\/revisions\/35491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}