{"id":13325,"date":"2015-01-21T12:54:27","date_gmt":"2015-01-21T12:54:27","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=13325"},"modified":"2021-10-31T11:39:03","modified_gmt":"2021-10-31T11:39:03","slug":"13325","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2015\/01\/21\/13325\/","title":{"rendered":"Nie doczeka\u0142a 70. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

W dniu 20 stycznia 2015 roku zmar\u0142a Kazimiera Suwa\u0142a (z domu Su\u0142ek). Urodzi\u0142a si\u0119 25 lipca 1927 roku w Brzezince, mieszka\u0142a w O\u015bwi\u0119cimiu, mia\u0142a osiemdziesi\u0105t siedem lat. Po wojnie przez pewien czas pracowa\u0142a w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/strong> <\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\"Kazimiera<\/a>
Kazimiera Suwa\u0142a i Marek Ksi\u0119\u017carczyk<\/figcaption><\/figure>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Dla Marka Ksi\u0119\u017carczyka, prezesa Oddzia\u0142u Miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem w O\u015bwi\u0119cimiu i pasjonata historii KL Auschwitz-Birkenau, du\u017cym prze\u017cyciem by\u0142o przyznanie jego cioci, Kazimierze Suwale przez Prezydenta RP Bronis\u0142awa Komorowskiego w 2011 roku\u00a0 Krzy\u017ca Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski. Uhonorowana nim zosta\u0142a za niesienie pomocy wi\u0119\u017aniom obozu Auschwitz, kt\u00f3rego wi\u0119\u017aniem by\u0142 tak\u017ce jej ojciec Bogumi\u0142 Su\u0142ek (nr 131361).<\/p>\n

O swoich prze\u017cyciach wojennych i niesieniu pomocy wi\u0119\u017aniom \u2013 kiedy Marek Ksi\u0119\u017carczyk odwiedzi\u0142 j\u0105 po tej uroczysto\u015bci w jej o\u015bwi\u0119cimskim mieszkaniu \u2013 tak opowiada\u0142a:<\/p>\n

Przed wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej oraz w pocz\u0105tkowym okresie okupacji mieszkali\u015bmy w rejonie dworca kolejowego w O\u015bwi\u0119cimiu. Nasz\u0105 sze\u015bcioosobow\u0105 rodzin\u0119 utrzymywa\u0142 nasz ojciec, kt\u00f3ry z zawodu by\u0142 malarzem, zajmuj\u0105cym si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wykonywaniem fresk\u00f3w w ko\u015bcio\u0142ach. <\/em><\/p>\n

Mieszkali\u015bmy w domu, stanowi\u0105cym w\u0142asno\u015b\u0107 naszej babci, z kt\u00f3rego w zwi\u0105zku z rozbudow\u0105 pobliskiego obozu zostali\u015bmy wysiedleni przez esesman\u00f3w wiosn\u0105 1941 roku. <\/em>Pocz\u0105tkowo zmuszono nas do zamieszkania w Piotrowicach, p\u00f3\u017aniej potajemnie wr\u00f3cili\u015bmy z powrotem do O\u015bwi\u0119cimia, gdzie mieszkali\u015bmy u naszej ciotki przy bocznej uliczce Berka Joselewicza. <\/em><\/p>\n

Podczas okupacji zmar\u0142 m\u00f3j dziadek, kt\u00f3ry by\u0142 Czechem i mieszka\u0142 w Ostrawie. Kiedy nadszed\u0142 telegram zawiadamiaj\u0105cy o jego \u015bmierci, wybrali\u015bmy si\u0119 razem z ojcem na pogrzeb dziadka. <\/em>Ojciec nie zd\u0105\u017cy\u0142 o tym powiadomi\u0107 niemieckiego kierownictwa swojego zak\u0142adu pracy i s\u0105dzi\u0142, \u017ce otrzymany telegram b\u0119dzie wystarczaj\u0105cym wyt\u0142umaczeniem jego nieobecno\u015bci w pracy. <\/em> <\/em><\/p>\n

Kiedy jednak po trzech dniach powr\u00f3cili\u015bmy do O\u015bwi\u0119cimia, ojciec zosta\u0142 natychmiast aresztowany i umieszczony w KL Auschwitz. <\/em>Jego osadzenie w obozie nast\u0105pi\u0142o pod koniec lipca 1943 roku, gdzie esesmani pr\u00f3bowali go nak\u0142oni\u0107, jako osob\u0119 maj\u0105c\u0105 pochodzenie czeskie i urodzon\u0105 w Czechos\u0142owacji, aby podpisa\u0142 volkslist\u0119. <\/em><\/p>\n

Ojciec potajemnie pisa\u0142 w grypsach do matki, \u017ce on tej listy nie podpisze i prosi\u0142 tak\u017ce matk\u0119, aby do podpisania volkslisty r\u00f3wnie\u017c nie da\u0142a si\u0119 nak\u0142oni\u0107. Po kilku miesi\u0105cach z obozu zosta\u0142 w stanie kra\u0144cowego wyczerpania zwolniony. <\/em><\/p>\n

Kiedy nasz ojciec przebywa\u0142 za drutami KL Auschwitz, jak r\u00f3wnie\u017c i przed jego aresztowaniem, razem z moj\u0105 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0105 Janin\u0105, podrzuca\u0142y\u015bmy wi\u0119\u017aniom z nara\u017ceniem \u017cycia to, co akurat by\u0142o w domu, troch\u0119 chleba, jaki\u015b t\u0142uszcz do chleba czy w\u0119dlin\u0119. Nie zna\u0142am nazwisk wi\u0119\u017ani\u00f3w, z kt\u00f3rymi kontaktowa\u0142y\u015bmy si\u0119. Opr\u00f3cz potajemnego dostarczania im \u017cywno\u015bci, odbiera\u0142y\u015bmy od nich nielegalne listy, kt\u00f3re nast\u0119pnie wysy\u0142a\u0142y\u015bmy na wskazane adresy. Kiedy z kolei nadchodzi\u0142y odpowiedzi, dostarczali\u015bmy je wi\u0119\u017aniom. Pami\u0119tam, \u017ce pewnego razu dosta\u0142am w podzi\u0119ce od wi\u0119\u017ani\u00f3w sweter, z kt\u00f3rego bardzo si\u0119 ucieszy\u0142am. <\/em><\/p>\n

Stan zdrowia ojca po jego zwolnieniu z obozu by\u0142 okropny. Widoczna by\u0142a opuchlizna ca\u0142ego cia\u0142a. Gdy ojciec my\u0142 si\u0119 w ciep\u0142ej wodzie, to po naci\u015bni\u0119ciu palcem cia\u0142a, pozostawa\u0142o wg\u0142\u0119bienie. Rzuca\u0142a si\u0119 w oczy blado\u015b\u0107 jego cery. Matka pyta\u0142a si\u0119 go, czy podczas pobytu w obozie by\u0142 bity. <\/em>Jak dzi\u015b pami\u0119tam zachowanie si\u0119 ojca podczas zadawania mu takich pyta\u0144; po prostu milcza\u0142. <\/em><\/p>\n

Po zwolnieniu z obozu ojciec na nowo podj\u0105\u0142 prac\u0119. Niestety, jego organizm by\u0142 zbyt wyczerpany, gdy\u017c nied\u0142ugo po zako\u0144czeniu wojny zmar\u0142 na gru\u017alic\u0119 w marcu 1949 roku. W chwili \u015bmierci mia\u0142 zaledwie czterdzie\u015bci dziewi\u0119\u0107 lat. <\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>Przed kilku laty, podczas rozmowy z cioci\u0105 Marek Ksi\u0119\u017carczyk poinformowa\u0142 j\u0105, co wys\u0142ucha\u0142a z du\u017cym wzruszeniem, \u017ce w\u015br\u00f3d nazwisk os\u00f3b, pomagaj\u0105cych wi\u0119\u017aniom, kt\u00f3re do tej pory uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 historykom Muzeum Auschwitz-Birkenau, znajduje si\u0119 tak\u017ce jej nazwisko. Biogramy tych ludzi zebra\u0142 dr Henryk \u015awiebocki w ksi\u0105\u017cce \u201eLudzie dobrej woli\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 drukiem w 2005 roku. Publikacja ta p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk angielski i niemiecki.<\/p>\n

Adam Cyra <\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 21 stycznia 2015 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 20 stycznia 2015 roku zmar\u0142a Kazimiera Suwa\u0142a (z domu Su\u0142ek). Urodzi\u0142a si\u0119 25 lipca 1927 roku w Brzezince, mieszka\u0142a w O\u015bwi\u0119cimiu, mia\u0142a osiemdziesi\u0105t siedem lat. Po wojnie przez pewien czas pracowa\u0142a w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu. Dla Marka Ksi\u0119\u017carczyka, prezesa Oddzia\u0142u Miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem w O\u015bwi\u0119cimiu i pasjonata historii KL …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":13328,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera.jpeg",640,428,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera-300x200.jpg",150,100,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera.jpeg",640,428,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera.jpeg",300,201,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera.jpeg",640,428,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kazimiera.jpeg",640,428,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W dniu 20 stycznia 2015 roku zmar\u0142a Kazimiera Suwa\u0142a (z domu Su\u0142ek). Urodzi\u0142a si\u0119 25 lipca 1927 roku w Brzezince, mieszka\u0142a w O\u015bwi\u0119cimiu, mia\u0142a osiemdziesi\u0105t siedem lat. Po wojnie przez pewien czas pracowa\u0142a w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu. Dla Marka Ksi\u0119\u017carczyka, prezesa Oddzia\u0142u Miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem w O\u015bwi\u0119cimiu i pasjonata historii KL…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13325"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13325"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35364,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13325\/revisions\/35364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}