Wprawnym Okiem Historyka
Witam na moim blogu historycznym | dr Adam Cyra
Jednym z symboli zagłady Polaków w KL Auschwitz jest pierwszy transport polskich więźniów politycznych, który przybył do tego obozu osiemdziesiąt trzy lata temu 14 czerwca 1940 r. Decyzją Sejmu RP od dziewiętnastu lat 14 czerwca obchodzony jest jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Zagłady. Wielu więźniów tego transportu jesienią 1939 r. …
W czerwcu 1942 r. niemieccy naziści zawieźli na śmierć Żydów z Olkusza. Byli jednymi z pierwszych, którzy zginęli w „Czerwonym domku”, pierwszej komorze gazowej w KL Auschwitz II-Birkenau. W dwóch transportach kolejowych 13 i 15 czerwca wywieziono z olkuskiego getta około 3 tysiące mężczyzn, kobiet i dzieci. Byli wśród nich także liczni Żydzi z Chorzowa, …
Od czasu do czasu ukazują się sensacyjne artykuły na temat burdelu w obozie Auschwitz. Jeden z ostatnich takich tekstów opublikowała Aleksandra Zaprutko-Janicka. Jest on zatytułowany „Sześciu klientów na godzinę. Przerażające, co się działo w puffach”. Artykuł ten ukazał się w „Wirtualnej Polsce. Kobieta” 27 stycznia 2025 r. Ich autorka twierdzi, że jest to temat tabu …
Pan Krzysztof Ponikiewski mieszkający z rodziną w Stryszawie, położonej w województwie małopolskim, w zachodniej części powiatu suskiego, z zawodu jest maszynistą PKP. Jego pasją jest historia niemieckich obozów koncentracyjnych. Aktywnie działa w Towarzystwie Opieki nad Oświęcimiem – Pamięć o Auschwitz-Birkenau. Jego dziadek Stanisław Ponikiewski był więźniem KL Auschwitz (nr 85396), a potem KL Mauthausen-Gusen, położonym …
Wicemistrz Polski i mistrz Warszawy, przedwojenny polski bokser Tadeusz Pietrzykowski „Teddy” (nr obozowy 77) przypadkowo rozegrał w KL Auschwitz w marcu 1941 r. mecz z kapo niemieckim Walterem Düningiem (nr obozowy 3203), który boksował także przed wojną i mówiono o nim, że zdobył nawet w Niemczech tytuł zawodowego mistrza wagi średniej. Ta walka i późniejsze …
W Powstaniu Warszawskim walczyło kilkunastu więźniów KL Auschwitz, którzy wcześniej zostali zwolnieni przez władze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. Jednym z nich był Marian Szczepański, który urodził się 13 sierpnia 1920 r. w Zwoleniu, województwo kieleckie (obecnie mazowieckie). W tym czasie jego ojciec Józef Szczepański uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, po zakończeniu której przeniósł …
W dniu 26 sierpnia 1943 r. Kierownictwo Dywersji Okręgu Warszawskiego AK przeprowadziło nieudaną akcję, której celem było zniszczenie wtórników kart rozpoznawczych, przechowywanych dla celów policyjnych w niemieckim urzędzie Arbeitsamt przy ul. Czackiego 14. Ich istnienie sprawiało, że każdy posiadacz fałszywej arbeitskarty mógł łatwo zostać rozpoznany. Akcja ta zakończyła się całkowitą katastrofą, bo gestapo powiadomione przez …
Ta ucieczka i losy jej bohaterów są niezwykłe, lecz trudno je dokładnie opisać z powodu niewielu zachowanych źródeł historycznych. Józef Barcikowski urodził się 17 marca 1913 r. w Sapożynie pomiędzy Równem a Krzemieńcem na Wołyniu, technik budowlany, oficer rezerwy WP (ppor. od 1 stycznia 1938 r.). Przed wybuchem drugiej wojny światowej mieszkał w Warszawie, gdzie …
W dniu 27 stycznia 2025 r. uczestniczył jako najstarszy były więzień niemieckich obozów koncentracyjnych, spośród tych ocalałych, którzy brali udział w obchodach 80. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz-Birkenau. Przemawiał podczas tej uroczystości, kilka tygodni temu ukończył 99 lat. Leon Weintraub urodził się 1 stycznia 1926 r. w Łodzi, gdzie jego matka Natalia po śmierci ojca w …
Osiemdziesiąt lat temu, kiedy 27 stycznia 1945 r. do obozów Auschwitz-Birkenau-Monowitz wkroczyli żołnierze Armii Czerwonej, pozostało w nich tylko około 7000 chorych i wycieńczonych więźniów (mężczyzn, kobiet oraz w tej liczbie 750 dzieci i młodocianych). Nie byli oni w stanie w większości uczestniczyć już w pieszym marszu ewakuacyjnym, zwanym Marszem Śmierci, który prowadził głównie do …