Śmierć braci Banderów w KL Auschwitz

Mało znanym faktem jest, że spośród grupy ukraińskich nacjonalistów aresztowanych przez Niemców w Krakowie w 1942 roku najpierw wszystkie kobiety oraz większość mężczyzn umieszczono w celach oddziału kobiecego Zakładu Helclów. Jedynie część mężczyzn osadzono na Montelupich. Pozostająca pod opieką Ukraińskiego Komitetu Pomocy grupa uwięzionych nacjonalistów liczyła kilkadziesiąt osób. Wśród nich znajdowali się dwaj bracia Stepana …

Historia na cegłach pisana

Bardzo często jedynym śladem po ludziach więzionych w obozie Auschwitz i zamordowanych w różnych okolicznościach są napisy na ścianach, cegłach, drzwiach, parapetach okiennych i belkach stropowych. Obok napisów w wielu obiektach poobozowych znajdują się rysunki, inicjały i numery więźniarskie ich autorów. Zamów: Pozostał po nich ślad … życiorysy z cel śmierci Wyryte ślady życia, które …

Władysław Ilisiński i jego obozowe zdjęcie

W dniu 6 marca 2021 roku był obchodzony – ustanowiony przez Parlament Europejski – Europejski Dzień Sprawiedliwych. Z tej okazji w warszawskim Ogrodzie honorowani są ludzie, którzy ocalili życie innych ryzykując własnym. Ogród Sprawiedliwych w Warszawie powstał za sprawą Domu Spotkań z Historią oraz włoskiej fundacji GARIWO i znajduje się na skwerze im. „Jura” Gorzechowskiego, na …

Stołek użyty podczas egzekucji

Siedemdziesiąt cztery lata temu, przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie rozpoczął się 11 marca 1947 r. proces Rudolfa Hoessa i trwał około trzech tygodni. Były komendant KL Auschwitz został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano 16 kwietnia 1947 roku. Taboret, na którym stojąc Rudolf Hoess, oczekiwał na wykonywanie wyroku śmierci przez powieszenie, pozyskał do swoich …

Dziewczyna Wyklęta z Oświęcimia

W dniu 1 marca 2021 r. obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Dzisiaj trudno już znaleźć rozmówcę, który pamięta powojenną, nieraz bardzo tragiczną polską rzeczywistość z lat 1945 – 1956. Do takich niezwykłych świadków historii należy Anna Czernicka (z d. Zabrzeska) z Oświęcimia, która w okresie stalinowskim kilka lat spędziła w więzieniu za rzekomą pomoc …

Tajemnica śmierci cichociemnego

Cichociemny ppor. Stefan Jasieński ps. „Urban” poniósł śmierć w obozie oświęcimskim – w nie wyjaśnionych do dzisiaj okolicznościach – na początku stycznia 1945 roku. Są domniemania, że stało się to za przyczyną obozowego ruchu oporu, który obawiał się jego załamania podczas tortur i przesłuchiwań prowadzonych przez obozowe gestapo, co groziło dekonspiracją tajnej siatki wśród więźniów …

80. rocznica pierwszego zrzutu cichociemnych

Pierwszy skok cichociemnych na okupowane polskie ziemie odbył się w okolicach Dębowca na Śląsku Cieszyńskim, gdzie w nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. wylądowali rtm. Józef Zabielski „Żbik”, kpt. Stanisław Krzymowski „Kostka” i kurier Delegatury Rządu na Kraj Czesław Raczkowski „Włodek”. Zrzut ten pierwotnie miał nastąpić 20 grudnia 1940 roku, lecz został odwołany. …

79. rocznica powstania Armii Krajowej

Siedemdziesiąt dziewięć lat temu, 14 lutego 1942 roku,  Naczelny Wódz i Generalny Inspektor Sił Zbrojnych – gen. Władysław Sikorski – polecił przekształcić Związek Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Były to zakonspirowane siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego, jeden z fenomenów drugiej wojny światowej. Armię Krajową tworzyło tysiące żołnierzy i żołnierek (ZWZ/AK). Dwadzieścioro z nich – zarówno …

Tajemnicza śmierć byłego więźnia KL Auschwitz

Okoliczności tej śmierci sprzed trzydziestu  czterech lat mogą być nigdy nie wyjaśnione, chociaż obecnie prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej mają nowe dowody w tej sprawie. Przeprowadzono też ekshumację zwłok zmarłego, co być może pozwoli ustalić, czy to była zbrodnia i czy mogli jej dokonać, żyjący do dzisiaj funkcjonariusze tajnych służb PRL. Założyciel ruchu oazowego Światło-Życie – …

Miłość w bloku nr 11

Byłego więźnia Jana Pileckiego poznałem w 1986 roku, kiedy nagrywałem z nim rozmowę na terenie Muzeum Auschwitz w bloku nr 11. Znana mi była wówczas jego obozowa historia, wprost nie do uwierzenia, ponieważ rok wcześniej opisał ją Jerzy Ptakowski w książce „Oświęcim bez cenzury i bez legend”, opublikowanej w Nowym Jorku w 1985 roku. W …